Fizjologia

Do głównych funkcji jelita grubego należą: absorpcja (wchłanianie) wody i elektrolitów oraz formowanie, magazynowanie i wydalanie stolca. Do kątnicy dociera dziennie 500-1500 ml płynnej papki pokarmowej, pozostałej po procesach trawienia i wchłaniania, które zachodzą we wcześniejszych odcinakach przewodu pokarmowego. Proces wchłaniania wody i elektrolitów rozpoczyna się w jelicie cienkim i jest kontynuowany w okrężnicy – głównie w jej prawej połowie.
W jego wyniku ostatecznie uformowany kał (stolec) zawiera tylko 100-200 ml wody, co stanowi około 75% jego objętości. Oprócz wody w jelicie grubym wchłaniane są jony, głównie sodu i chloru. Wydzielane zostają natomiast jony potasowe i wodorowęglanowe.

W jelicie grubym zachodzi również sekrecja śluzu, który chroni zewnętrzną powierzchnię (błonę śluzową) jelita przed drażniącym działaniem substancji zawartych w masach kałowych. Śluz zespala również masy kałowe oraz ułatwia ich przesuwanie (pasaż) przez jelito grube.
Procesy wchłaniania w jelicie grubym usprawniają tak zwane ruchy mieszające, których istotą są odcinkowe (na długości 2-3 cm) skurcze warstwy okrężnej i podłużnej błony mięśniowej. Równocześnie z mieszaniem zachodzi przesuwanie treści pokarmowej w obrębie jelita grubego. Stanowi ono wynik tak zwanych ruchów propulsywnych, zachodzących głównie w prawej połowie okrężnicy, oraz tak zwanych ruchów masowych, występujących w okrężnicy poprzecznej, zstępującej i esowatej. Zdarzają się one zwykle 2-3 razy w ciągu dnia, głównie po posiłkach i trwają 10-30 minut. Polegają na kolejnych skurczach warstwy okrężnej na odcinku około 20 cm. Kiedy masy kałowe docierają do odbytnicy, na skutek rozciągnięcia jej ścian zainicjowany zostaje odruch oddawaniu kału (defekacji).